Vremeplov: Na današnji dan 4. januar

Vremeplov: Na današnji dan 4. januar

1494. – Prva srpska štamparija u Cetinju štampala je prvu knjigu na srpskom jeziku – “Oktoih prvoglasnik” Đurđa Crnojevića i štampara Makarija, jednu od najviše korišćenih bogoslužnih knjiga u Srpskoj pravoslavnoj crkvi. Do 1496. godine, Obodska štamparija štampala je i “Oktoih petoglasnik”, “Psaltir s posljedovanjem”, “Četvorojevanđelje” i “Molitvenik”. “Oktoih” (grčki osmoglasnik) je sastavljen od osam krugova crkvenih pesama i osam glasova za pojanje. Knjiga je štampana ćirilicom, u crvenoj i crnoj boji, po ugledu na stare slovenske liturgijske knjige, s utisnutim skromnim ukrasima (tri zastavice, četiri inicijala i vodeni znak vage).

1754. – Osnovan je Univerzitet Kolumbija u Njujorku.

1785. – Rođen je Jakob Grim, nemački filolog, bibliotekar i profesor u Berlinu. Sa bratom Vilhemom izdavao je nemačke narodne bajke i time obratio pažnju naučnika ne samo na narodne umotvorine nego i na narodni govor (dijalekte), dok se do tada proučavao samo književni jezik. Najznačajnije delo mu je “Nemačka gramatika” u četiri sveske. Bio je prijatelj Vuka Karadžića i nemačkoj publici je predstavljao Vukove zbirke, a preveo je kako srpske narodne pesme, tako i Srpsku gramatiku iz 1814. godine.

1842. – U dvorani Teatra na Đumruku, vojni kapelmajstor Josif Šlezinger, kapelnik kneza Miloša Obrenovića, priredio je prvi javni muzički koncert u Beogradu.

1863. – Džejms Plimpton (James Plimpton) iz Njujorka patentirao je rolšue na četiri točkića.

1887. – Tomas Stivens (Thomas Stevens) zavrišo je svoje putovanje oko sveta na biciklu i time postao prvi čovek koji je to učinio, prešavši ukupno 21,700 kilometara.

1890. – Rođen je srpski političar i slikar jevrejskog porekla Moša Pijade, predsednik Skupštine FNRJ. Slikarstvo je učio u Beogradu, Minhenu i Parizu. Posle Prvog svetskog rata, napustio je ideje jugoslovenskog nacionalnog revolucionara. Prišao Komunističkoj partiji Jugoslavije i 1921. postao član njenog Izvršnog biroa. Zbog štampanja ilegalnog organa Centralnog komiteta KPJ “Komunist”, osuđen je 1925. na 20 godina robije. U zatvoru je preveo “Kapital”, “Bedu filozofije” i “Manifest komunističke partije” Karla Marksa. U Crnoj Gori je 1941. u Drugom svetskom ratu bio partijski rukovodilac i taj period istorija nije potpuno osvetlila. Posebno njegovu ulogu u fizičkim likvidacijama političkih protivnika. Izradio je 1942. prve propise o radu narodnooslobodilačkih odbora, na Drugom zasedanju AVNOJ-a krajem novembra 1943. u Jajcu bio je potpredsednik Predsedništva, a 5. novembra je u tom gradu osnovao Novinsku agenciju Tanjug.

1892. – Rođen je srpski pisac i istoričar književnosti Milan Bogdanović, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Uređivao je list “Republika” i časopise “Danas”, “Srpski književni glasnik”, “Književne novine”.

Bio je upravnik Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu i Narodnog pozorišta u Beogradu i predavač na Filozofskom fakultetu i Fakultetu likovnih umetnosti. Celokupna njegova dela objavljena su u višetomnoj knjizi “Stari i novi”.

1965. – Umro je T. S. Eliot, pesnik, kritičar i esejist. Rođen je u SAD, gde je završio filozofske studije, a potom je živeo i radio u Engleskoj kao pisac i književni urednik jedne izdavačke kuće. Njegovo prvo značajno delo, poema “Pusta zemlja” (1922), predočava razočaranje generacije posle 1918, kao i šturost i jalovost moderne civilizacije. Otada je objavio veći broj pesama u kojima kombinuje poetski metod starijih engleskih pesnika, uglavnom 17. veka, i modernih simbolista. Objavio je i veći broj eseja iz oblasti književne kritike, naročito starije poezije. Njegov časopis “Krajterion” vršio je, tokom 17 godina izlaženja, znatan književni uticaj. Poetske drame “Ubistvo u katedrali”, “Porodični sastanak” i “Koktel-partija” – imale su znatan književni i pozorišni uspeh. Dobio je Nobelovu nagradu za književnost 1948. godine.


Bujanovac
Njuz Network

Vremeplov: Na današnji dan 4. januar

WEB PREPORUKE
Učitavam...